Kosmetyk naturalny - co ten napis znaczy na opakowaniu

Krótka odpowiedź: to nie jest termin chroniony

Słowo "naturalny" nie ma definicji prawnej w odniesieniu do kosmetyków. Przepisy unijne, na czele z rozporządzeniem o produktach kosmetycznych nr 1223/2009, mówią bardzo dokładnie, co musi znaleźć się na opakowaniu: nazwa i funkcja produktu, wykaz składników, ilość, data trwałości albo znak "okres po otwarciu", numer partii, dane firmy odpowiedzialnej oraz ostrzeżenia. Nie ma tam listy warunków, które trzeba spełnić, żeby napisać "naturalny".

Nie znaczy to, że producent może napisać cokolwiek. Osobne rozporządzenie nr 655/2013 ustala wspólne kryteria dla oświadczeń o kosmetykach - między innymi to, że deklaracja ma być prawdziwa, poparta dowodami i nie może wprowadzać w błąd. Reguluje więc uczciwość deklaracji, a nie jej treść. Dwa produkty opisane tym samym słowem mogą mieć składy, które nie mają ze sobą wiele wspólnego.

Praktyczny wniosek jest taki, że napis na froncie opakowania jest wstępem do rozmowy, a nie odpowiedzią. Odpowiedź jest z tyłu, w wykazie składników - i właśnie tam prowadzi reszta tego tekstu, na przykładach z kategorii Kosmetyki do higieny, bo tam takich deklaracji jest u nas najwięcej.

"Naturalny" a "organiczny" - dwie różne deklaracje

Te dwa słowa mylą się najczęściej, a mówią o zupełnie innych rzeczach.

• "Naturalny" odnosi się do pochodzenia surowca: że składnik pochodzi z rośliny, minerału albo surowca zwierzęcego, a nie z syntezy chemicznej. Nic nie mówi o tym, jak ta roślina była uprawiana ani ile jej jest w opakowaniu.
• "Organiczny" (albo "bio", "eko") odnosi się do sposobu uprawy surowca roślinnego - bez syntetycznych środków ochrony i nawozów. Jest to więc deklaracja o polu, a nie o cząsteczce.

Trzecia rzecz, którą warto rozdzielić, to certyfikat. Standardy takie jak COSMOS, NATRUE czy ECOCERT to prywatne systemy, w których niezależna jednostka sprawdza recepturę i przyznaje znak. Nie są obowiązkowe i nie wynikają z przepisów.

Skoro o tym mowa, należy się uczciwa informacja o naszej ofercie: żaden produkt w naszym sklepie nie powołuje się na certyfikat COSMOS, NATRUE ani ECOCERT. Jeśli szukasz kosmetyku z takim znakiem, u nas go nie znajdziesz. To, co u nas jest, to receptury oparte na wyciągach roślinnych i surowcach mineralnych - z pełnym opisem na karcie każdego produktu, na przykład w kategorii Oczyszczanie twarzy.

Skąd biorą się procenty na opakowaniach

Czasem obok napisu widnieje liczba: "95 procent składników pochodzenia naturalnego". Warto wiedzieć, skąd ona się bierze, bo intuicja podpowiada tu coś innego, niż wynika z metody.

Taki udział liczy się najczęściej według normy ISO 16128, która podaje sposób obliczania - i jest dobrowolna. Dwie konsekwencje są istotne przy zakupie:

1. Woda liczy się jako składnik pochodzenia naturalnego. W kosmetyku spłukiwanym albo w toniku woda bywa największą pozycją wykazu, więc wysoki procent może w dużej mierze mówić właśnie o niej.
2. Wysoki procent nie znaczy "mocniejszy". Składnik, po który sięgasz, może stać na końcu wykazu, a i tak liczba na froncie będzie wysoka.

Dlatego zamiast porównywać procenty dwóch produktów, prościej porównać pierwsze pięć pozycji ich wykazów. Ten sam nawyk opisaliśmy szerzej w tekście o tym, jak czytać skład szamponu, i przy okazji tego, co znaczy pH na opakowaniu kosmetyku. Produkty, na których najłatwiej to przećwiczyć, stoją w kategorii Kremy.

Napisy z opakowania i to, czego nie znaczą

To jest oś tego tekstu. W lewej kolumnie sformułowania, które realnie zobaczysz na opakowaniu albo w opisie karty. W prawej produkt z naszej oferty, na którym możesz sprawdzić to od razu.

Każdy z tych produktów ma opis składu rozpisany na swojej karcie. Najkrócej dojdziesz do nich z kategorii Kosmetyki do higieny i Oczyszczanie twarzy.

Siedem produktów, które mają to słowo w samej nazwie

W naszym katalogu jest ponad trzysta aktywnych pozycji, a słowo "naturalny" pojawia się w opisie mniej więcej dwóch trzecich z nich. W samej nazwie produktu występuje siedem razy i to jest lista, którą warto znać, bo tam deklaracja jest częścią tożsamości produktu, a nie ozdobnikiem w opisie.

• Dezodorant do ciała w sprayu Naturalny ałunit i szałwia - opis podaje, że produkt nie zawiera sztucznych substancji zapachowych.
• Kryształowy antyperspirant Natural Veil - ałunit w postaci kryształu, produkt bezzapachowy.
• Naturalny dezodorant z prebiotykiem dla mężczyzn, o świeżym aromacie i o aromacie kwiatowym - jedna receptura w trzech wersjach zapachowych.
• Gąbka naturalna Konnyaku - włókno roślinne, akcesorium do mycia twarzy, a nie receptura.
• Pasta do zębów Naturalne perły oceanu oraz Żel do zębów Naturalna sól bambusowa - dwie pozycje z higieny jamy ustnej.

Widać w tym pewien wzór: słowo "naturalny" trafia do nazwy najczęściej tam, gdzie produkt ma prostą recepturę i jeden wyraźny surowiec. Wszystkie trzy dezodoranty stoją obok siebie w kategorii Dezodoranty, a produkty do domu w kategorii Ekologia - o tej ostatniej pisaliśmy osobno w tekście o środkach do prania.

Pięć rzeczy, które czytasz zamiast tego napisu

1. Pierwsza piątka wykazu składników. Nazwy wypisuje się od największej ilości do najmniejszej, więc początek listy mówi o produkcie najwięcej.
2. Substancje zapachowe. Zapis "Parfum" oraz nazwy takie jak Limonene czy Linalool to najczęstsze źródło reakcji na kosmetyk - także wtedy, gdy pochodzą z olejku eterycznego.
3. Postać produktu. Piana, żel, mleczko, puder czy masło decydują o użyciu bardziej niż deklaracja z frontu opakowania.
4. Pojemność i cena za mililitr. Przy porównywaniu dwóch produktów to jedyna liczba, która zawsze znaczy dokładnie to samo.
5. Znak "okres po otwarciu". Otwarty słoiczek z liczbą i literą M mówi, ile miesięcy produkt nadaje się do użycia po otwarciu - przy recepturach roślinnych bywa krótszy.

I jedna rzecz, której napis "naturalny" nie załatwia. Nie znaczy on "bezpieczny dla alergika" - roślina bywa alergenem tak samo jak substancja syntetyczna, a wyciągi roślinne i olejki eteryczne są częstą przyczyną podrażnień po kosmetykach ziołowych. Jeśli po kosmetyku pojawia się swędzenie, pieczenie, wysypka albo obrzęk, odstaw produkt i pokaż się lekarzowi - testy, które rozstrzygają, na co dokładnie reagujesz, wykonuje alergolog lub dermatolog, a nie tekst w sklepie internetowym. Przy skórze reaktywnej zacznij od prostych receptur z kategorii Kremy do cery wrażliwej.

Powiązane produkty

Produkty, których opisy posłużyły tu za przykłady, stoją w kategoriach Kosmetyki do higieny, Dezodoranty, Higiena jamy ustnej i Ekologia. Więcej tekstów o składnikach znajdziesz w dziale Naturalne składniki w kosmetykach.

Podsumowanie

• "Naturalny" to deklaracja producenta, nie kategoria prawna. Przepisy pilnują, żeby deklaracja nie wprowadzała w błąd, ale nie mówią, co musi zawierać produkt, żeby ją nosić.
• Naturalny, organiczny i certyfikowany to trzy różne rzeczy. Pierwsze dotyczy pochodzenia surowca, drugie sposobu uprawy, trzecie kontroli przez niezależną jednostkę - a certyfikatu nie ma u nas żaden produkt.
• Procent nie zastępuje wykazu. Woda liczy się do udziału składników pochodzenia naturalnego, więc wysoka liczba bywa informacją głównie o niej.

Najprościej sprawdzić to na jednym opakowaniu. Wejdź na kartę Dezodorantu Naturalny ałunit i szałwia, przeczytaj opis składu i porównaj go z Kryształowym antyperspirantem Natural Veil - ten sam surowiec, dwie różne postacie i dwa różne sposoby użycia. Całą półkę masz w kategorii Dezodoranty.